*بر گرفته از خاطرات هنری زنده یاد اسماعیل نواب صفا*

(نواب صفا)از او پرسیدم که این سرود را چرا و در چه زمانی با همکاری"خالقی" خلق کردید؟گل گلاب مطالبی گفت که برای نقل آن از حافظه ام مدد میگیرم.

میدانید؟سال 1323بود،میهن ما را،ارتش متفقین یعنی روس و انگلیس و امریکا اشغال کرده بودند، همه ما،شاهد رفتار ناشایست سربازان امریکایی بودیم و بطور کلی هر فرد ایراندوستی از آنچه بر سر ایران آمده ناراحت و عصبانی بود.

بعدازظهر یکی از روزهای تابستان 1323،در خیابان شاهد حرکات دور از نزاکت بعضی از سربازان خارجی با زنان و دختران ایرانی بودم.

از ناراحتی نمی دانستم چه کنم.بی اختیار راه(انجمن موسیقی ملی)را که تازه تاسیس شده بود و با همین خانه فاصله چندانی نداشت،پیش گرفتم و بنزد مرحوم"خالقی"ر فتم.ایشان نقش ناراحتی را درچهره ام دید و پرسید:چراعصبانی هستی؟

گفتم:پیش از آمدن به اینجا،شاهد رفتار زشت و زننده بعضی از سربازان خارجی با زنان و دختران میهنمان بودم.اینها مملکت ما را اشغال کرده اند،از هیچ رفتار ناروائی هم پروا ندارند،تازه معلوم نیست کی و چگونه این سرزمین را ترک خواهند کرد.

خالقی وقتی علت ناراحتی من را دانست،گفت:حالا ناراحتی شما چه تاثیری دارد؟بیا کاری بکنیم.گفتم:چه کاری؟گفت:بیا یک سرود بسازیم،سرود برای ایران.

اینگونه بود که سرود ای ایران با همکاری من و خالقی خلق گردید.

گفتم:تا آنجا که خبر دارم در همان اوایل مدتی از پخش این سرود از رادیو جلوگیری شد،ممکنست علت را بفرمایید؟

استاد گفت:بله،به شاه گقته بودند گل گلاب و خالقی سرود خوبی ساخته اند ولی نام شاه در آن نیست و همان افراد متملق مدت کوتاهی از پخش آن ممانعت می کردند.

پرسیدم:بالاخره چگونه اجازه پخش آن داده شد؟

جواب دادند:یکی از روزهائیکه دانشگاهیان در کاخ گلستان به مراسم سلام رفته بودیم،شاه وقتی به من رسید،توقف کرد و اظهار داشت:گل گلاب شنیدم سرود خوبی ساختی ولی اسم شاه در آن نیست؟در پاسخ گفتم:وقتی در مورد ایران سخن میگوئیم شامل حال شاه هم که در واقع یکی از افراد این سرزمینست میشود.

شاه تاملی کرد و بحرف من ،مهر تایید نهاد و از آن به بعد دیگر کسی مانع از پخش این سرود نشد.

سرود ای ایران (دشتی)

با تشکر امید