نت قطعه " پرواز زنبور عسل " اثر کورساکف

برای تار

از اینجا  دانلود   کنید

مهدی حقیقی

وقتي ميخواهم از شجريان بنويسم ، قلم جز به راه تمجيد و تحسين راه ديگري نمي رود0در ستايش از هنر استاد شجريان و خدمات ارزنده او در زمينه موسيقي اصيل ايراني و آواز سنتي ايراني هرچه كه بگوييم و بنويسيم كم است0 به حق استاد ، زيبا ترين سبك آوازي را در طول سده اخير ارائه كرده و با خواندن آوازهاي متنوع و تصنيف هاي بيشمار و عرضه دهها و بلكه صدها اثر هنري ، نقشي را در حفظ و اشاعه موسيقي اصيل ايراني ايفا نموده كه منحصر به فرد است و تصور نمي كنم كه هيچ خواننده ديگري با وي قابل قياس باشد0و حقيقتا" با وجود گوهر درخشاني همچون او ، طاق بلند عمارت فاخر آواز اصيل ايران ، سربه ثريا گذاشته است0

در طي سالهاي اخير پس از انقلاب نيز استاد شجريان آثار متعدد و متنوعي را عرضه نمود كه مورد توجه علاقمندان قرار گرفت و هنوز هم روند توليد آثار هنري جديد توسط ايشان ادامه دارد0

آنچه كه در روند كاري استاد شجريان توجه مرا جلب ميكند اين است كه وقتي استادي با چنين تسلط و سابقه اي ، اشعار ارزشمندي را با زيبايي و چيرگي تمام به بهترين شيوه اي مي خواند ، لازم است ساير عوامل دست اندركار تهيه اثر هنري من جمله نوازندگان ، آهنگساز ، تنظيم كننده اثر ، صداپرداز و... نيز كاري را در حد و اندازه كار استاد ارائه كنند0

آوازهاي آقاي شجريان در دستگاههاي مختلف و گوشه هاي مختلف اين دستگاهها عرضه شده اند ؛ و هنگامي كه ايشان دو اثر را در يك دستگاه خوانده اند ، به غير از اشعار متفاوت دو اثر، شيوه ارائه گوشه هاي يك دستگاه در دو اثر مختلف نيز معمولا" يكسان نبوده و باهم تفاوت دارد ؛ اما اين تفاوت در حدي نيست كه عموم مردم بتوانند آن را درك كنند0معمولا" افرادي قادر به تمايز دادن بين اين تحريرها يا لحن هاي متفاوت مي باشندكه صاحبان فن هستند و در زمينه آواز سنتي تعليم ديده اند0آنچه كه باعث تماير عمده بين اين آثار ميشود كار آهنگسازي اين آثار است0كه البته آهنگها نيز در قالبهاي مختلفي مثل تصنيف ، ترانه ، مقدمه ، قطعات ضربي چهار مضراب ، رنگ و ... ارائه مي شوند0

هنگامي كه با اهل موسيقي مذاكره مي كنم اغلب ايشان اوج كارهاي استاد شجريان را در سالهاي پس از انقلاب در زماني مي پندارند كه وي آثار خود را با آهنگسازي پرويز مشكاتيان عرضه مي كرد0 كه به حق آثار عرضه شده در آن دوران مثل نوا ، بر آستان جانان و ... جزو زيباترين آثار موسيقي سنتي ايران بوده و جاودانه شده اند0 البته در دوره فراق مشكاتيان  نيز هرگاه استاد شجريان با آهنگسازان توانايي مانند حسين عليزاده يا كيهان كلهر آثاري را عرضه نموده ، آثار بديع و زيبا خلق شده كه بعضا" مورد استقبال فراوان اهل هنر واقع شده و مورد تمجيد و تحسين قرار گرفته اند0

آنچه كه از قدما به جامانده و جاودانه شده نيز آهنگها ، تصنيف ها يا ترانه هاي قديمي است كه هنوز هم در محافل و مجالس مكررا" اجرا مي شود و سينه به سينه انتقال مي يابد0به عنوان نمونه تصنيف (( الهه ناز )) يا (( من از روز ازل )) استاد مرحوم بنان جزو آثار آهنگين جاودانه موسيقي ايران هستندكه توسط آهنگسازان باذوق و توانايي ساخته شده بودند0 ولي آوازهاي آن مرحوم را ندرتا" اهالي موسيقي به ياد دارند0

آنچه كه از جمع بندي مقدمات فوق الذكر به ذهن خطور مي كند اين است كه استاد شجريان براي خلق آثاري كه ارزشمند تر بوده و جاودانه شوند0به آهنگساز يا آهنگسازان توانايي نياز دارد كه آثار بديع و شايسته اي را براي وي ساخته و پرداخته كنند تا چنين اتفاقي حادث شود و آثار استاد شجريان از نظر آهنگسازي نيز در حد آوازهاي زيبا و بي نظير او باشند0

البته انجام چنين كاري مستلزم تقبل هزينه قابل توجهي براي ساخت و تنظيم آهنگهاست كه آن هم جاي تأمل دارد و به حيطه اقتصاد هنر وارد مي شود كه از عهده اينجانب خارج است0

به هرصورت سلامتي و موفقيت استاد شجريان را آرزو مي كنم و اميدوارم در آينده نيز شنونده آثار نو و ارزشمندي از ايشان باشيم0